Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlysy  № 199

2014 jylǵy 22 qazanda,  Almaty qalasy Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes, bankterdiń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý tártibin jetildirý maqsatynda, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Basqarmasy qaýly etedi: 1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Osy qaýlynyń qosymshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń keıbir qaýlylarynyń kúshi joıyldy dep tanylsyn. 3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Ulttyq Bank Tóraǵasy Q.KELIMBETOV. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2014 jylǵy 22 qazandaǵy №199 qaýlysyna qosymsha Kúshi joıylǵan normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń tizbesi 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý erejesin bekitý týraly» 2000 jylǵy 25 sáýirdegi № 178 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1150 tirkelgen). 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2000 jylǵy 25 sáýirdegi № 178 qaýlysymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý erejesine ózgeristi bekitý týraly» 2001 jylǵy 3 qyrkúıektegi № 316 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1655 tirkelgen). 3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý erejesin bekitý týraly» 2000 jylǵy 25 sáýirdegi № 178 qaýlysyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» 2002 jylǵy 18 sáýirdegi № 138 qaýlysy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 1860 tirkelgen, 2002 jylǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq, atqarýshy jáne ózge de memlekettik organdarynyń normatıvtik quqyqtyq aktileri bıýlleteniniń № 29, 635-qujatta jarııalanǵan). 4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki bólimsheleriniń arasynda fýnksııalardy bólýge baılanysty máseleler boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń keıbir normatıvtik quqyqtyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» 2005 jylǵy 17 qarashadaǵy № 147 qaýlysyna qosymshanyń 6-tarmaǵy (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde №3993 tirkelgen). Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń 2014 jylǵy 22 qazandaǵy №199 qaýlysymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý qaǵıdalary Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar júrgizý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna, «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» 1995 jylǵy 31 tamyzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna, «Aqsha tólemi men aýdarymy týraly» 1998 jylǵy 28 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna (budan ári – Tólemder týraly zań), Halyqaralyq saýda palatasy qabyldaǵan qujattamalyq akkredıtıv boıynsha birizdendirilgen dástúrlerine jáne qaǵıdalaryna (International Chamber of Commerce, UCP Publication № 600) sáıkes ázirlendi jáne Qazaqstan Respýblıkasy bankteriniń (budan ári - bankter) qujattamalyq akkredıtıvterimen operasııalar jasaý tártibin retteıdi. 1. Jalpy erejeler 1. Qujattamalyq akkredıtıv (budan ári - akkredıtıv) – bank klıenttiń ótinishi men nusqaýlyǵyna sáıkes qabyldaǵan nemese óz qalaýy boıynsha belgili bir benefısıarǵa tólem jasaýy nemese onyń buıryǵy boıynsha aksept jasaýy jáne benıfısıar usynǵan aýdarym vekselderine (tratt) tólem jasaýy nemese eger akkredıtıvtiń barlyq sharttary saqtalmasa, belgilengen merzimine qaraı akkredıtıvte kózdelgen qujattardy saýdalaý (negosııasııa) jóninde banktiń qaıtaryp alynbaıtyn mindettemesi kózdelgen qujattamalyq esep aıyrysý nysany. Akkredıtıv dep satyp alý-satý shartynan nemese basqa da sharttan erekshelengen, solarǵa negizdeletin mámileni aıtady. 2. Qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanylady: 1) avızo jasaýshy bank – benefısıarǵa emıtent bank óz tarapynan mindetteme almaı-aq akkredıtıvti jáne/nemese oǵan ózgeristi berýge ýákilettik bergen bank; 2) akkredıtıvke buıryq berýshi (budan ári – buıryq berýshi) – qyzmet kórsetetin bankke (emıtent bankke) akkredıtıv ashýǵa ótinish beretin adam; 3) benefısıar – paıdasyna akkredıtıv ashylatyn zańdy nemese jeke tulǵa; 4) negosıasııa – oryndaýshy bankten ózge bankke usynylǵan aýdarym vekselderin (tratty) jáne (nemese) qujattardy oryndaýshy banktiń avanstaý nemese benefısıarǵa bank kúni aqshany avanstaýǵa kelisim berý jolymen satyp alýy, ol kúni nemese ol bastalǵanǵa deıin oryndaýshy bankke ótem berilýge tıis; 5) oryndaýshy bank - emıtent bank qujattardy qabyldaýǵa, tekserýge jáne onyń talaptaryna sáıkes akkredıtıvterdi oryndaýǵa ýákilettik bergen bank nemese eger akkredıtıvtiń oryndalýy kez kelgen bankte kózdelgen jaǵdaıda kez kelgen bank; 6) ótem jasalǵan akkredıtıv - ashylǵan kezde buıryq berýshi emıtent banktiń basqarýyna akkredıtıv somasyna teń aqsha somasyn (ótemdi) osy aqshany akkredıtıv boıynsha tóleý úshin paıdalanýǵa bolatyn shartpen akkredıtıvtiń qoldanylý merzimine beriletin akkredıtıv; 7) rastalǵan akkredıtıv - emıtent banktiń akkredıtıv boıynsha tólem mindettemesin oryndaýdy júzege asyrý mindettemesine qosymsha nemese tıisinshe resimdelgen negosıasııany rastaıtyn banktiń mindettemesi; 8) rastaýshy bank – emıtent banktiń talaptaryna sáıkes onyń mindettemesine qosymsha akkredıtıvterdi oryndaý jóninde mindetteme qabyldaıtyn bank; 9) transferabel akkredıtıvi – aýdarymdy bolyp tabylatyndyǵy jáne birinshi benefısıardyń nusqaýy boıynsha bir nemese birneshe benefısıardyń paıdasyna (aýdarýdy) ony tolyq nemese ishinara paıdalaný múmkindigin kózdeıtindigi kórsetilgen akkredıtıv; 10) emıtent bank - akkredıtıvke buıryq berýshiniń ótinishine sáıkes akkredıtıv ashatyn jáne onyń talaptaryna sáıkes akkredıtıvti oryndaý jónindegi mindettemeni atqarýshy bank. 3. Osy Qaǵıdalarmen rettelmeıtin qatynastar Halyqaralyq saýda palatasynyń qujattamalyq akkredıtıvi boıynsha birizdendirilgen dástúrlerimen jáne qaǵıdalarymen (International Chamber of Commerce, UCP Publication № 600), taraptar arasynda jasalǵan sharttarmen (bar bolsa), akkredıtıv ashýǵa arnalǵan ótinishterdiń talaptarymen jáne bank tájirıbesinde qoldanylatyn iskerlik aınalym dástúrlermen retteledi. 2. Akkredıtıvti ashý tártibi 4. Bank Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankiniń (budan ári – Ulttyq Bank) akkredıtıv ashý (usyný) jáne rastaý boıynsha bank operasııalaryn jáne ózge de operasııalardy júrgizýge lısenzııasy bar bolsa ǵana akkredıtıv ashýdy júzege asyrady. 5. Akkredıtıv ashý úshin buıryq berýshi qyzmet kórsetetin bankke (emıtent bankke) Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 4602 bolyp tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Kredıtteý jónindegi qujattamasyn júrgizý erejesin bekitý týraly» 2007 jylǵy 23 aqpandaǵy № 49 qaýlysynda kózdelgen qujattardy (Ulttyq Bankte akkredıtıvter ashýdy qospaǵanda) jáne akkredıtıv ashý týraly ótinishtiń eki danasyn usynady. О́tinishtiń birinshi danasy akkredıtıv ashý úshin bankte, qabyldaǵany týraly belgi qoıylǵan ekinshi danasy klıentke qaıtarylady. 6. Akkredıtıv ashýǵa arnalǵan ótinishte mynalar bolýǵa tıis: 1) buıryq berýshiniń aty-jóni jáne mekenjaıy; 2) benefısıardyń ataýy jáne mekenjaıy, onyń banktik derektemeleri; 3) avızo jasaýshy banktiń ataýy; 4) akkredıtıvtiń túri; 5) akkredıtıv somasy; 6) akkredıtıvtiń oryndalý tásilderi; 7) banktiń akkredıtıvtiń oryndalýǵa jatatyndyǵy nemese onyń kez kelgen bankte oryndalýǵa jatatyndyǵy týraly nusqaýy; 8) taýardyń nemese qyzmettiń ataýy; 9) akkredıtıvterdiń oryndalýyna qaıshy keletin qujattardyń tizbesi; 10) akkredıtıvtiń oryndalý merzimi, tıeý merzimi (qajet bolǵan jaǵdaıda), qujattar berý merzimi; 11) akkredıtıv boıynsha bank shyǵystarynyń ornyn toltyratyn taraptardyń ataýy. 7. Bank akkredıtıv ashý merzimin belgileıdi. Bul rette ótelgen akkredıtıvti ashý úshin merzim úsh jumys kúninen, ótelmegen akkredıtıv úshin – jıyrma jumys kúninen aspaýǵa tıis. Bank akkredıtıvterdi ashý merzimin klıent bankke osy Qaǵıdalarda jáne Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Kredıtteý jónindegi qujattamasyn júrgizý erejesin bekitý týraly» 2007 jylǵy 23 aqpandaǵy № 49 qaýlysynda kózdelgen qujattardyń tolyq toptamasyn usynǵan kúnnen bastap esepteıdi. 8. Elektrondyq habar almasý týraly shart bolǵan kezde buıryq berýshi akkredıtıv ashýǵa arnalǵan ótinishti emıtent bankke elektrondyq tásilmen, ony qaǵaz tasymaldaýyshta rastamaı-aq, elektrondyq qujattar almasýdyń tıisti júıelerin paıdalana otyryp bere alady. 9. Bank alynǵan ótinishtiń negizinde avızo jasaýshy nemese oryndaýshy bankke tikeleı, ne basqa bank arqyly berý úshin akkredıtıvti resimdeıdi. 10. Akkredıtıvte ony oryndaý tásili kórsetiledi – usyný boıynsha tólem jasaý, merzimin uzartyp tólem jasaý, aýdarym vekselderiniń (tratt) aksepti nemese negosıasııa ne aralas tólem jasaý. 11. Bankterde ashylǵan jáne oryndalatyn akkredıtıv somasy qazaqstandyq teńgemen nemese shetel valıýtasymen kórsetiledi. 3. Akkredıtıvti oryndaý 12. Bankterdiń qujattardy tekserý tártibi men merzimderi, akkredıtıvti aýdarý bank tájirıbesinde paıdalanylatyn halyqaralyq standarttarǵa jáne Halyqaralyq saýda palatasynda qabyldanǵan qujattamalyq akkredıtıvi boıynsha birizdendirilgen dástúrlerine jáne qaǵıdalaryna (International Chamber of Commerce, UCP Publication № 600) sáıkes júzege asyrylady. 13. Emıtent bankte nemese oryndaýshy bankte akkredıtıvte kózdelgen tıisinshe resimdelgen qujattar bolǵan kezde, sondaı-aq akkredıtıvtiń barlyq talaptary saqtalǵan kezde emıtent bank akkredıtıvti mynadaı jolmen: 1) usyný boıynsha tólem jasaý, merzimin uzartyp tólem jasaý nemese emıtent banktiń aksepti; 2) eger oryndaýshy bank tólemese, oryndaýshy bankke usyný boıynsha tólem jasaý; 3) eger oryndaýshy bank merzimin uzartyp tólem jasaý mindettemesin ózine qabyldamasa, ne merzimin uzartyp tólem jasaý mindettemesin ózine qabyldaı otyryp, merzimi kelgen kezde tólemese, merzimin uzartyp tólem jasaý; 4) eger oryndaýshy bank oǵan qoıylǵan aýdarym vekselin (tratty) akseptemese, nemese oǵan qoıylǵan aýdarym vekselin (tratty) aksepttep, merzimi kelgen kezde tólemese, aksept arqyly; 5) eger oryndaýshy bank negosıasııany júzege asyramasa, negosıasııa arqyly oryndaıdy. 14. Akkredıtıvterdi oryndaý maqsatynda júzege asyrylatyn tólemder tek qolma-qol aqshasyz jasalatyn tártippen ǵana júrgiziledi. 15. Benefısıardyń paıdasyna tólemdi júzege asyrý kezinde emıtent bank (oryndaýshy bank) akkredıtıv somasyna tólem tapsyrmasyn resimdeıdi, onyń oryndalýy Tólemder týraly zańda, «Valıýtalyq retteý jáne valıýtalyq baqylaý týraly» 2005 jylǵy 13 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda, Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerin memlekettik tirkeý tiziliminde № 1155 tirkelgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Tólem tapsyrmalardy, tólemdik talap-tapsyrmalardy, ınkassalyq ókimderdi resimdeý, paıdalaný jáne oryndaý jónindegi nusqaýlyqty bekitý týraly» 2000 jylǵy 25 sáýirdegi qaýlysynda, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerin memlekettik tirkeý tiziliminde № 7701 tirkelgen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qazaqstan Respýblıkasynda valıýtalyq operasııalardy júzege asyrý qaǵıdalaryn bekitý týraly» 2012 jylǵy 28 sáýirdegi № 154 qaýlysynda belgilengen tártippen jáne talaptardy saqtaýmen júrgiziledi. 16. Akkredıtıv pen kez kelgen ózgeris avızo jasaýshy bank arqyly benefısıarǵa avızo jasalýy múmkin. Rastaýshy bank bolyp tabylmaıtyn avızo jasaýshy bank akkredıtıvti jáne kez kelgen ózgeristi mindettemeni oryndaý nemese negosıasııa jasaý mindettemesinsiz avızo jasaıdy. 17. Akkredıtıvti avızo jasaý úshin avızo jasaýshy banktiń nemese ekinshi avızo jasaýshy banktiń qyzmetterin paıdalanǵan bank kez kelgen ózgeristi avızo jasaý úshin sol bankti paıdalanýy tıis. 18. Benefısıardyń aýdarym vekselderin (tratt) akseptteý nemese negosıasııasy akkredıtıv talaptaryna qaraı «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy veksel aınalysy týraly» 1997 jylǵy 28 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerin memlekettik tirkeý tiziliminde № 1016 tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Ekinshi deńgeıdegi bankterdiń aýdarym jáne jaı vekseldermen operasııalar júrgizý erejesin bekitý jóninde» 1999 jylǵy 15 qarashadaǵy № 397 qaýlysyna sáıkes júrgiziledi. 4. Bankterdiń daýly ahýaldardy sheshý kezindegi is-áreketi 19. Bankter mynalarǵa baılanysty máselelerdi qaramaıdy: 1) akkredıtıv talaptaryna sáıkes usynylatyn qujattardyń nysany, tolyqtyǵy, naqtylyǵy, túpnusqalyǵy, qoldan jasaý nemese zańdyq máni úshin, sondaı-aq qujattardaǵy nemese olarǵa qosymsha qosylǵan jalpy nemese jeke talaptary. 2) qujattarda kórsetilgen taýarlardyń sıpattamasy, sany, salmaǵy, sapasy, oraýy, jetkizilýi, qundylyǵy nemese naqty bolýy úshin, sondaı-aq júk jóneltýshiniń, taýardy tasymaldaýshylardyń, saqtandyrýshylardyń jáne basqa da tulǵalardyń is-qımyldary, tólem qabilettiligi, mindettemelerin oryndaýy, kommersııalyq bedeli; 3) jolda qandaı da bir habarlamalardyń, hattardyń nemese qujattardyń jolda keshiktirilgeni nemese joǵalǵany, telekommýnıkasııalyq habarlamalardy bergen kezde bankterdiń kinásinen emes paıda bolatyn burmalaný men basqa qateler; 4) tehnıkalyq termınderdiń aýdarmasyndaǵy nemese túsindirmesindegi qateler jáne akkredıtıvterdiń termınderin olardy aýdarmastan berý. 20. Bankter akkredıtıvtiń buıryq berýshisiniń nusqaýlyqtaryn oryndaý úshin basqa banktiń nemese basqa bankterdiń qyzmetterin paıdalanǵan kezde basqa banktiń nusqaýlyqtardy oryndamaýyna baılanysty máselelerdi qaramaıdy. Eger akkredıtıvte ózgeshe kórsetilmese, basqa taraptyń qyzmetin paıdalanatyn tarap qandaı da bir qyzmetterdi oryndaý úshin, komıssııany, tólemderdi jáne osyndaı nusqaýlyqtardy oryndaýǵa baılanysty nusqaý alǵan tarap kótergen shyǵyndardy qosa alǵanda, barlyq shyǵyndardy kóteredi. 21. Taraptar arasynda ýaǵdalastyqqa qol jetkizilmegen kezde daýalar sot tártibimen sheshiledi. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2014 jylǵy 9 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №9948 bolyp engizildi.